Personen met een fysieke beperking die zelfstandig wonen in Leuven dreigen aangepaste woning en zorg te verliezen: “Moet ik dan op mijn 30ste naar een rusthuis?”

13/3/2020

Zo’n 25 personen met een handicap wonen zelfstandig in een aangepaste woning aan het Sint-Maartensdal of in de Ridderstraat in Leuven. Dat is mogelijk door vzw Integratie en Zelfstandig Wonen. De bewoners met een fysieke beperking kunnen 24/24 beroep doen op een zorg-assistent, maar wonen toch alleen. Maar misschien niet voor lang meer. De volgende acht jaar moet de vzw het met 40% minder budget doen en dat is te weinig om de permanente zorg te kunnen garanderen. De bewoners vrezen dat ze moeten verhuizen en starten onder meer een petitie. “Volgend jaar zitten wij in een woonzorgcentrum”, klinkt het. 

Remko De Craene

Vzw Integratie en Zelfstandig Wonen, kort gezegd IZW, is een dienst die zelfstandig wonen voor personen met een fysieke handicap mogelijk maakt. In Leuven zijn er 13 aangepaste woningen aan het Sint-Maartensdal en 12 in de Riddersstraat. Elke woning is gelegen binnen het bereik van een ADL-centrale (Activiteiten Dagelijks Leven). Dat wil zeggen dat personen met een fysieke beperking 24/24 hulp kunnen inschakelen van een assistent. Denk maar aan hulp bij het opwarmen van een maaltijd, zich verplaatsen naar het toilet, wassen, helpen aankleden, administratie of gewoon als ze onvoorziene pijn hebben. De dienst wordt ondersteund door het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH).

Stijfheid van de gewrichten

Een van de bewoners van toren 7 aan het Sint-Maartensdal is Remko De Craene (35). De jonge Leuvenaar lijdt aan Arthrogryposis Multiplex Congenita (AMC) of zoals hij het zelf omschrijft: stijfheid van de gewrichten. Remko kan zijn armen en benen niet helemaal meer plooien en heeft geen kracht in zijn handen. Maar dat houdt de jonge Leuvenaar niet tegen. Autorijden, playstation spelen, sms’en: hij doet het allemaal met zijn voeten. Lees hier meer over het persoonlijk verhaal van Remko. 

De jonge Leuvenaar is ontzettend dankbaar dat hij via IZW zelfstandig kan wonen. “We hebben ons leven volledig in eigen handen, maar als het nodig is kunnen we beroep doen op een assistent”, vertelt Remko. Intussen woont hij al zo’n tien jaar in een aangepast ADL-appartement aan het Sint-Maartensdal. De permanente hulp is volgens hem wel noodzakelijk. “Toen ik hier nog maar pas woonde, kreeg ik plots een klaplong. Via het oproepsysteem heb ik dan heel snel hulp kunnen inschakelen”, aldus Remko. “Ik heb de luxe dat ik zelf naar het toilet kan gaan, maar sommige kunnen dat niet. Sommige slapen zelf met een beademingssysteem, dan is permanente hulp wel noodzakelijk”.

Minder budget = minder zorg

Maar volgens de bewoners dreigen alle zelfstandige bewoners binnenkort te moeten verhuizen. Ook IZW is ongerust. “De budgetten komen nu niet meer rechtstreeks bij ons terecht. De cliënten ontvangen een budget en mogen kiezen wat ze ermee doen. Maar in de loop van de volgende acht jaar moeten zij het met 40% budget minder doen. Dat is inderdaad problematisch voor IZW. Dan hebben de bewoners nog maar 60% voor hun zorg in te ‘kopen’. Met 40% minder budget kunnen wij de zorg niet garanderen, want de middelen en het personeel zullen dalen”, reageert IZW Leuven.

“Gevolg? IZW gaat failliet en de bewoners moeten uitkijken naar een andere voorziening zoals een revalidatie- of woonzorgcentrum”, vertelt Remko gefrustreerd. “Voor ons zou dat een immense klap betekenen, want in zo’n zorgcentra moet iedereen hetzelfde doen op dezelfde uren. Mensen gaan hun werk moeten opgeven, want werken vanuit een woonzorgcentrum gaat niet. Dat is juist wat wij als zelfstandige bewoners niet willen. Ik wil beslissen wanneer ik eet”, gaat hij verder. 

Hallucinante taferelen 

Ook voorzitter van de Leuvense gemeenteraad, Dorien Meulenijzer (sp.a) kan dag en nacht beroep op ADL-assistentie. “Als er geen 24/24 permanentie is, kan ik niet langer alleen wonen. Nu draag ik, net als iedereen, bij aan de samenleving. Ik ga werken, maar als ik naar het toilet moet, kan ik hulp inroepen. Ik ga naar bed wanneer de vergaderingen gedaan zijn. Als ik naar een woonzorgcentrum moet verhuizen, is het niet realistisch om een job uit te oefenen, want daar gelden vaste uren. Het zal de overheid zeker niet minder kosten”, zegt Dorien. “Dus dan moet ik op mijn 30ste naar een rusthuis? Dat zijn hallucinante taferelen”. 

De bewoners hebben een petitie gestart om besparingen in de zorgsector te doen stoppen. “Volgens een verslag van het VAPH en minister Wouter Beke (CD&V) zal het scenario ‘zelfstandig wonen’ uitdoven. Vanaf 1 januari 2021 bestaat die 24/24 permanentie, zoals die nu bestaat, sowieso niet meer”, aldus de voorzitter van de gemeenteraad. Als dat zo blijkt, zal Dorien met haar familie en vrienden rond te tafel moeten zitten om te bekijken of zij zorg zouden kunnen geven. “Dan moeten mijn ouders hun job opgeven”, klinkt het.

Oplossing

Dit jaar blijft hun woning wel gegarandeerd. “We herbekijken nog volop hoe we zorg kunnen aanbieden met verminderde middelen. Maar dat is voorlopig niet duidelijk. Als het op een faillissement uitdraait, zal de dienstverlening er anders uitzien. Er is inderdaad veel ongerustheid bij de cliënten en het personeel, maar we proberen de best mogelijke oplossing in elkaar te boksen. Uiteraard willen ook wij voorkomen dat bewoners moeten verhuizen naar woonzorgcentra of residentiële verblijven”, besluit IZW. De situatie wordt nog opgevolgd.

Esther De Leebeeck

Het Laatste Nieuws